Faydalı Bilgiler Karbon Ayak İzi Nedir

Karbon Ayak İzi Nedir

Karbon Ayak İzi Nedir

Yemek yemek, seyahat etmek, evi ısıtmak gibi birçok eylem karbon ayak izine katkıda bulunur. Araba kullandığınızda, yeni bir ayakkabı aldığınızda ya da herhangi bir yemek yaptığınızda atmosfere karbondioksit başta olmak üzere pek çok sera gazının salınmasına neden olursunuz.

Salınımına neden olduğunuz gazlar sizin karbon ayak izinizi oluşturur. Günümüzde birçok ülke ve şirket karbon emisyonunu düşürmeye çalışmaktadır. Avrupa Birliği 2050 yılında iklim nötr olmayı hedeflemektedir. Karbon ayak izini düşürmek direkt olarak doğaya katkıda bulunmak anlamına gelir. Bu nedenle sadece ülkeler ya da şirketler değil aynı zamanda bireylerin de karbon ayak izi hakkında dikkatli olması gerekir. Karbon ayak izini düşürecek alışkanlıklar benimsemek, bu politikaya sahip firmaların ürünlerini tercih etmek gibi birçok yöntem ile karbon ayak izini azaltmak mümkündür. Ancak bunu yapabilmek için öncelikli olarak karbon ayak izi ile ilgili bazı detayları bilmek gerekmektedir.

Karbon Ayak İzi Nedir?

Karbon ayak izi bir kişinin yaşam tarzı ve aktiviteleri sonucu direkt ya da dolaylı olarak doğaya salınan sera gazı miktarının tamamıdır. Genellikle yıllık ton cinsinden salınan karbondioksit ile ifade edilir. Bu şekilde bir kişinin, bir organizasyonun, bir ürünün ya da bir üreticinin karbon ayak izinin hesaplanması mümkün hale gelmektedir. Bir ürünün üretim bandında üretilip tüketiciye ulaştırılıncaya kadar geçen süreçte salınmasına neden olduğu sera gazı miktarı, o ürünün karbon ayak izini oluşturur. Buna genellikle ikincil karbon ayak izi adı verilir. Ürünlerin kullanım amacı, geri dönüştürülebilirliği ve oluşturduğu atık da bu hesaplamaya dahil edilir. Otel konaklamaları, iş gezileri, bir konser etkinliği ya da elektrik veya internet servisinin ulaştırılma şekli bile karbon ayak izine etki eder.

Karbon Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

Bir kişinin davranışlarının küresel ısınmaya ne kadar etki ettiğini anlama konusunda karbon ayak izi hesaplama son derece önemlidir. Küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması için bireysel seviyede dikkat göstermek isteyen kişiler için kişisel karbon ayak izi hesaplama oldukça önemlidir. Karbon ayak izi hesaplaması yapmak için WWF’nin Avrupa Birliği’nin, Birleşmiş Milletler’in internet sitelerinde karbon ayak izi hesaplama araçları bulunmaktadır. Bu araçları kullanarak hesaplama yapmak mümkündür. Genel olarak işe nasıl gittiğiniz, nasıl beslendiğiniz, ne kadar sıklıkla araç kullandığınız, ne kadar uçak seyahati yaptığınız, evinizdeki enerji tüketimi, evde yaşayan kişi sayısı gibi birçok farklı etmen karbon ayak izi hesaplama sürecinde kullanılır. Bu alanlarda yapılacak olan iyileştirmeler ile karbon ayak izi azaltılabilmektedir.

Ancak her ne kadar önemli kurumlar bu tarz araçlar sağlamış olsa da doğru bir tahmin pek mümkün değildir. Karbon ayak izi hesaplama araçları standart değerleri kullanırlar. Ancak bu standart değerler birçok durumda geçersizdir. Örneğin araç kullanımının karbon ayak izi içerisindeki etkisini hesaplamak için aylık ortalama sürüş mesafesi kilometre başına ortalama CO2 emisyonu ile çarpılır. Sonrasında ise bulunan sonuç yıllık hesaplama yapabilmek için 12 ile çarpılır. Ancak ortalama araç sürüş mesafesi bazı aylarda daha az bazı aylarda daha fazla olabilmektedir. Aracın modeli, motor hacmi, lastiklerin durumu gibi birçok unsur aracın yakıt tüketimini etkiler. Bu da karbon ayak izi hesaplamasında sapmalara neden olabilir.

Benzer bir biçimde beslenme şeklinin de küresel ısınmaya katkısı büyüktür. Ortalama miktarda et tüketimi daha fazla karbon kirliliğine yol açar. Ancak karbon kirliliği etin geldiği kaynağa göre ya da hayvancılığın nasıl yapıldığına göre değişir. Sonuç olarak tam miktarı bulmak neredeyse imkânsızdır. Yine de bu tarz hesaplama araçları karbon ayak izinin düşürülmesi gerektiği konusunda fikir vermeye yardımcı olmaktadır. Bu hesaplamalardan yola çıkarak hayatınızın hangi noktalarında iyileştirmeler yapabileceğinizi bulabilirsiniz.

Karbon Ayak İzi Önemi Nedir?

İnsanların, firmaların ya da ülkelerin karbon ayak izinin artması, çevreye olan etkinin de artmasına yol açar. Küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliğinde karbon ayak izi önemli etmenler arasında yer almaktadır.

Isınmaya bağlı olarak deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı şeridinde yaşayan insanların daha iç kesimlere göç etmesine yol açmaktadır. Ayrıca sahil şeridinin erozyona uğrayarak yok olması sahil şeridi ekosisteminin de bozulmasına neden olur.

Isınmanın hayvanlar üzerinde de ciddi etkileri bulunmaktadır. Değişen iklim döngüsü su kaynaklarından bitki örtülerine kadar birçok doğal oluşumu değiştirmektedir. Göçmen kuşlar yeni bölgelerine ulaştıklarında mevsimsel değişikliklerden dolayı ana besin kaynaklarından mahrum kalabilmektedir. Benzer bir şekilde küresel ısınmanın kutup buzlarının erimesine neden olmasından ötürü kutup ayılarının avlanma alanları giderek yok olmaktadır. İklim değişikliğinin bir diğer önemli etkisi de insan sağlığı üzerindedir.

Tarım, mevsim şartlarından ciddi derecede etkilenir. Küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliğinin ortaya çıkması bazı bölgelerdeki tarımı bitirmektedir. Ayrıca dünyanın bazı bölgelerinde kuraklığa yol açmaktadır. Gıda ürünlerinin hasadının azalması, yetersiz beslenme oranını giderek yükseltmektedir. Kuraklığın getirdiği bir diğer tehlike de içme suyunun azalmasıdır. Yer altı pınarları gibi önemli içme suyu kaynakları aşırı tüketim ve kuraklık nedeniyle yok olmaktadır.

Karbon Ayak İzi Nasıl Azaltılır?

Her ne kadar bir kişinin karbon ayak izini tam olarak hesaplamak mümkün olmasa da karbon ayak izinin düşmesini sağlamak mümkündür. Bununla beraber karbondioksit emisyonunu düşürmek için tahmini de olsa karbon ayak izini bilmek önemli avantajlar sağlamaktadır. Günlük hayatta yapılacak çeşitli değişiklikler karbon ayak izini azaltmayı kolaylaştırır.

Ulaşım

Araçların kullandığı bir litre benzin doğaya 2.5 kg karbondioksit salgılar. Mecburi olmayan araç yolculuklarından kaçınmak bu noktada son derece önemlidir. Yakın mesafeleri yürümek, bisiklete binmek ya da toplu taşıma araçlarını kullanmak önemlidir. Araç kullanımının kaçınılmaz olduğu durumlarda ise mümkün olan en üst düzeyde yakıt tasarrufu yapmak ya da araç paylaşım hizmetlerinden yararlanmak neden olunan etkinin azaltılmasını sağlar. Günümüzde dünyada en hızlı yükselen CO2 emisyonu kaynağı uçaklardır. Uçak seyahatlerini azaltmak CO2 emisyonu konusunda önemli avantaj sağlar.

Beslenme

Hayvansal gıdaların üretilmesinden sofraya getirilmesine kadar geçen süreç doğanın kirlenmesine neden olmaktadır. Bu nedenle hayvansal gıdaların tüketimini azaltmak gerekir. Ayrıca yerel üreticilerin mevsimsel ürünlerini tercih etmek ve alışveriş yapmak için özel araç kullanmamaya özen göstermek de beslenme konusunda dikkat edilecek hususlar arasında yer alır. Organik atığı geri dönüştürmek ya da kompost haline getirmek de önemlidir. Biyoçözünür ürünler her ne kadar plastiklerden çok daha kısa süre doğayı kirletse de çözünme esnasında metan salınımına neden olur.

Su Kullanımı

Evlerde hem içme suyu kullanımı hem de atık su yönetimi karbon ayak izi üzerinde olumsuz etkilere sahiptir. Plastik şişelerde ya da plastik damacanalarda tüketilen suların üretimi ve taşıması esnasında ortaya çıkan sera gazı miktarı son derece olumsuz etkiye sahiptir. Bununla beraber plastik şişeler çevre kirliliğinde baş aktörler arasında yer almaktadır. Su tüketiminden kaynaklanan çevre kirliliğini ortadan kaldırmak için su arıtma cihazlarını tercih etmek en etkili yöntemdir. Waternet sensörlü sebil gibi ekonomik moda sahip ürünler ile gereksiz su kullanımını da ortadan kaldırmak mümkündür. Aşırı su kullanımını kısıtlamak ve sadece ihtiyaç duyulan kadar su kullanmak sürdürülebilirlik açısından son derece önemlidir.

Enerji Kullanımı

Evdeki sıcaklığı 1 derece düşürmek karbon emisyonunun %5 - 10 kadar azaltılmasını sağlar. Yaz aylarında klima yerine vantilatör tercih etmek, enerji tüketen eşyaları sadece kullanılacağı zaman prize takmak, ev aydınlatmasında LED lambaları tercih etmek önemli ölçüde yardımcı olmaktadır. Evin uzun süre boş kalacağı zamanlarda sigortaları kapatmak gereksiz elektrik kullanımının önüne geçmektedir. Günlük hayatta yapılacak bu tarz değişiklikler karbon ayak izini azaltmada önemli rol oynar.

ÜCRETSİZ TEKLİF AL

Talebiniz Alındı

Sağlıklı Suya Ulaşmanıza Az Kaldı, En Kısa Sürede Sizinle İletişime Geçeceğiz.